Aller au contenu | Aller au menu | Aller à la recherche

Mourad zimu chanteur kabyle Mourad zimu chanteur kabyle
RSS Mourad zimu

Tikli


Tikli, ala tikli i ssneɣ. Telha tikli i wid s-izemren.

I kenwi, d acu s-d-tessuksem i tikli ? Mi ara tleḥḥuḍ a bu-ssin iḍarren, a mmis n tmeṭṭut, tettedduḍ am wakken ddan waman (aman d medden dagi). Mi ara tleḥḥuḍ, tettedduḍ am wakken tetteddu lqaɛa. Ula d nettat tleḥu ih ! tettezi ɣef yiman-is, teddawaṛ ɣef yiṭij ! akken ara tkemmel alamma yewwet-itt ṣriɛ, mi teṣraɛ, ad temdeṛkal, ad aɣ-tenfeḍ ɣer… igenni, ass-en ma yella win t-iddren, d win i d nnger n ddunit. I sya ar imir-en telha tikli ! ddut ! ččaṛet iberdan ! izenqan ! tuddar, timdinin !…

Tikli, d aya i d amur-nneɣ nekkni, seg wid akk yettidiren di ddunit, ala amdan i iteddun, imi iɣersiwen nutni d aṛabaɛ i ittṛabaɛen, iselman neɣ ifṛax ur aɣ-d-cqin ara ssaɛt-agi. Tik-li, tik-li, tik-li : amdan, akka i iteddu, ɣef sin iḍarren. Yett-ṛa-baɛ, yett-ṛa-baɛ, yett-ṛa-baɛ : aɣersiw, netta, akka, netta iteddu ɣef ṛebɛa iḍarren.

Telha tikli, Albert Einstein, iḥemmel ad ilḥu, iḥemmel tik-li. Netta, akken teddun iḍarren-is i iteddu wallaɣ-is, ixeddem mačči d lbuṛ. E=mc2, ur tt-id-ittaf ara limer di tejmaɛt i yeqqim neɣ di Lqahwa. Ula d keč, di lqahwa neɣ di tejmaɛt, mačči d yiwet ara tɛasseḍ ; err-as i wihin, smejger-as i wa, rgem wayeḍ, ḍegger tameẓuɣt akkin ma mačči fell-ak i heddṛen ; mačči d yiwet ara tɛasseḍ. Ɣef wayenni, Einstein, iteddu kan weḥd-s. Einstein, mačči d aqbayli.

Telha tikli, imi telha tufam-d medden akk leḥḥun, seg wasmi d-tecfa ddunit, ula d nekkni ma tecfam akken kan d-nlul, didac, didac, didac ; mačči akka ad aɣ-slemden tik-li ? D acu kan, ulamma tik-li ɣef medden akk, yal wa amek i iteddu, llan ula d wid i yett-ṛa-ba-ɛen ! Tik-li daɣen mačči yiwet i yellan : mačči akk medden am Albert Einstein ; netta ileḥḥu ittaf, llan kra, u aṭas yid-sen, leḥḥun ur ttafen iqiḥ. Ma d nek, nek leḥuɣ ttafeɣ iman-iw.

Acḥal n tikwal i d-teḍra ; lḥiɣ ufiɣ iman-iw ; ttafeɣ iman-iw anida ulac win yellan, tikwal mi ara yafeɣ yella win yellan anida akken i s-qqareɣ ad afeɣ iman-iw, fehmeɣ taluft ; qqareɣ-as ahat ula d netta dagi i yufa iman-is. Tḍerru-d akka tikwal, iman-is d yiman-iw, nufa-ten deg yiwen wemkan, nutni myusanen, nekkni ur nemyusan ara.

Yiwen wass, ufiɣ yiwen anida akken i s-qqareɣ ad afeɣ iman-iw, dɣa akken kan wḍeɣ, netta iṛuḥ, yerwel-as yiman-is, dɣa iḍfer-it deffir ma ad t-id-yaf. Nek daɣen, imi s-srewleɣ iman-is i yiwen, tekcem-iyi-d tizitt ; amek akka, uɣaleɣ d awaɣzen srewleɣ-as i yiwen iman-is, dɣa imi d-bedreɣ taluft-agi, nuɣaɣ nek d yiman-iw, zeɛfeɣ-t yerwel fell-i, ḍefreɣ-t ula d nek deffir : « aṛǧu ah !… ».

Ma d nek tura tedduɣ ɣer Tizi n Ṭṭiq, Tizi n Ṭṭiq di Tizi n Wuccen, din, ad afeɣ iman-iw.

Tikli telha, imi akken, nek aqli-iyi la leḥḥuɣ. Bṛiṛu, ula d netta iḥemmel tikli. Iteddu am wiyaḍ, d acu kan, iteddu daɣen ɣef wiyaḍ, mi s-id-nnan ad ilḥu, ad ilḥu. S anda sen-yehwa iteddu, ɣef wayen sen-yehwan ad iddu. Ɣef Tmaziɣt di Lakul, di Tili. Ɣef tugdut, ɣef weɣmis, ɣef tmeṭṭut, Bṛiṛu iteddu kan, ɣas akken, tikwal ittḥulfu d yiman-is d aṛabaɛ i yett-ṛa-baɛ ɣef wiyaḍ. Tikli telha i s-iqqar Bṛiṛu.

Muḥ AKKA-SEG-WASMI-D-NECFA, netta daɣen iḥemmel tikli. Iteddu snat n tikwal deg wass ; tikli n ṣbeḥ mi ara iṛuḥ ɣer uxeddim d tikli n tmeddit mi ara d-yuɣal s axxam. D acu kan, netta, mačči am wiyaḍ, iḥebbes di tikli-nni n tmeddit ; ittawi-d aɣrum, ayefki, awren ; isɛa arraw-is ilaq ad ččen. Ad ččen ad imɣuren ad isinen, ad izmiren ad lḥun, ad awḍen ɣer wayen ttargun. Muḥ AKKA-SEG-WASMI-D-NECFA, iḥemmel tikli, tin n tmeddit tif tin n tṣebḥit, d acu, ur heddṛet ara akka, ad isel wemɛellem-is, fell-as ad irfu, teẓram-t yuɛeṛ mačči d leḥlu. Telha tikli n wid yett-ṛa-ba-ɛen ɣef warraw-nsen.

Ma d nek tura tedduɣ ɣer Tizi n Ṭṭiq. Tizi n Ṭṭiq di Tizi n Wuccen, din ad...

Lḥaǧ TIḤUNA-DDHEB-IXXAMEN, ula d netta, iḥemmel tikli. D acu kan, ur tettaɣet ara s tiṭṭ, netta mačči am kenwi : tikli-s ɣer lǧameɛ, netta, mi ara ileḥḥu, feṛḥent lmalaykat, yal lqedma s lḥasana. Lḥaǧ TIḤUNA-DDHEB-IXXAMEN ileḥu ɣer lǧennet, din ara yaf iman-is. « Tikli d lǧennet ! », ara wen yini Lḥaǧ TIḤ...

Ma d nek tura tedduɣ ɣer Tizi n Ṭṭiq, Tizi n Ṭṭiq di Tizi n Wuccen…

Muḥ AKKEN-KAN-YEBDA-TIKLI, ula d netta ileḥḥu, ɣas akken annect n ṣibus, issen ad ilḥu. Ṣbeḥ zik, aqrab iɛelleq am cwari ɣef teɛrurt-is, ad ibdu tikli ɣer Lakul. Dac, dac, dac. Tameddit daɣen dac, dac, dac, ad d-yuɣal ad ixuc, akken ṣbeḥ-nni ad yuɣal, akken yal ass. Iban ɣef wudem-is ad tiɣzif tikli-s.

Muḥ MUḤUC, ula d netta iḥemmel tikli. Netta, iteddu ad icnu. Medden-ina akk ɣer-s i d-tedddun ad t-id-ẓren. Snitra deg ufus-is, tacebbubt-is i waḍu, issen ad iddu. Tik-li, tik-li, tik-li, ula d tikli-s s lmizan. Aṭas aya a yettṛabaɛ akken ad d-yas wass ad lḥun medden akken ad t-id-walin mara yeccnu.

Ma d nek tura tedduɣ ɣer Tizi n Ṭṭiq, Tizi n Ṭṭiq di …

Muḥ YEBƔA-AD-YERWEL, netta, acḥal-aya la ileḥḥu akken ad iffeɣ. Netta iqqar dihin ara yaf iman-is. Iteddu, lekwaɣeḍ deg ufus-ines ; ur iḥebbes ara tikli alamma yeffeɣ, izmer akkeyya ad iṛabaɛ akken ad iffeɣ. Ma tkemmel-as akka, issen ad ilḥu, iteddu s wiyaḍ, awi-d wa, ma tesneḍ wihin ? Telha tikli yesserwalen.

Lla TTNADIƔ-ARGAZ, nettat, tḥemmel tikli, tettṛuḥ ɣer tmeɣriwin. Tetteddu deg iberdan, ɣas ulac ɣer wanida i tetteddu. Tebɣa amer ahat, yiwen wass ad d-taf yiwen ad tt-ibɣu, ad tt-iḥemmel alamma yuɣal ad yettṛabaɛ fell-as. Lla TTNA… tḥemmel ad ttṛabaɛen medden akken ad lḥun yid-s. Akka ara tkemmel tikli alamma tuɣal, ula d nettat, ad tettṛabaɛ.

Ma d nek tedduɣ ɣer Tizi n Ṭṭiq, Tizi n Ṭṭiq…

Muḥ ITEDDUN-S-DDREƐ, netta, ikṛeh ad ilḥu. Iteddu ɣer lɛeskeṛ. Yella yettṛabaɛ ɣef yiwet dɣa yewweḍ-it-id lkaɣeḍ-nni amcum. Ssawlen-as-d wid i wumi teddunt temsal ad iddu ɣer lɛeskeṛ, ad ilmed tik-li s ilibuḍen s liṛunǧaṣ. Tikli tikwal diri-tt, ara wen-yini Muḥ ITEDDUN-S-DDREƐ

Muḥ ULAC-D-ACU-XEDMEƔ, netta, iteddu ad ḥekkmen fell-as. Nnan-as teffɣeḍ iberdan, netta, akken kan ilmed tikli. Dɣa deg wass-en iṛuḥ ur d-yuɣal. Yif-it Muḥ XEDMEƔ-TT-YERNU-CAH, netta, iteddu ad d-iẓer yiwen, ad t-iceggeɛ ɣer wayeḍ, wagi ad s-d-yaf anida ara yaf iman-is.

Ma d Nek tura tedduɣ ɣer Tizi…

Muḥ ZIƔEN-LLAN, ula d netta iḥemmel tikli, iteddu ɣer yiwen ulac-it, izzenz-as tidi-s iḍelli-nni kan, ad iɛeddi ɣur-s ad t-id-ixelleṣ. Akken yewweḍ ur t-yufi ara dɣa deg wass-en, iggul ad ibeddel tikli-s yuɣal am Muḥ TURA-MI-ẒRIƔ, imi wagi, iteddu ad yerwel s uɛeṛbun n yiwen imsewwaq yid-s.

Ma d nek tura tedduɣ ɣer …

Muḥ AGNI-N-TAYRI, netta, iḥemmel tikli d yiwet. Akken tt-id-yewwi s axxam, yuɣal ibɣa ad yuɣal ɣer tikli-nni-ines n zik ; ad iteddu kan weḥd-s.

Muḥ DAYEN-TENFEL, iteddu ur iẓri sani. Ileḥḥu deg yiḍ deg wass, anda yufa ad iddu, s ucifaḍ, ɛeryan, s warkas, ḥafi ; iteddu kan. D adderwic. Netta, zik, iteddu akken s-d-nnan wiyaḍ, dɣa ur yewwiḍ sani, akken d-ifaq, yuɣal iteddu ɣef yiman-is, yiwen ur s-ittalas.

Ma d nek tura tedduɣ…

Muḥ BƔIƔ-AD-ALIƔ, netta yebɣa ad lḥun medden fell-as. Iqqar-asen : « ma tebuṭṭim fell-i a-t-an ad lḥuɣ fell-awen ». D acu kan, deg wass-mi buṭṭin fell-as wid t-yummnen yuɣal ur ileḥu ara ger medden, yiwen ur t-ittwali.

Muḥ WANAG-AKKA, iteddu ad ixneq yiwen, mačči d yiwet i s-d-isukkes.

Ma d Muḥ AM-NEKKI, yeɛya di tikli, ufiɣ-t di Tizi n Ṭṭiq. iɛelleq iman-is.

Ma d nek tura uɣalɣ-d si Tizi n Ṭṭiq, Tizi n Ṭṭiq di Tizi n Wuccen, din ur ufiɣ ara iman-iw.

⇑ haut ⇑

Ajouter un commentaire

Le code HTML est affiché comme du texte et les adresses web sont automatiquement transformées.